Paleis Soestdijk: Het moet anders!

De Baarnsche Courant (BC) meldt in de editie van 4 november 2019 dat er verontwaardiging en verwarring is ontstaan rond de planvorming van Made by Holland. Wat is het geval. Vorige week ontstond reuring naar aanleiding van een brief van Gedeputeerde Staten van Utrecht (GS). Daarin laat het provinciebestuur weten dat het overeenkomstig de regelgeving inzake oude provinciale bosgebieden niet is toegestaan buiten het terrein van de voormalige marechausseekazerne (Alexanderkwartier) woningen te bouwen. De Baarnse gemeenteraad was eerder dit jaar in grote meerderheid die mening al toegedaan. Zo werd in april in een motie onder andere deze regel vastgelegd: ‘Woningbouw op het Alexanderkwartier vindt uitsluitend plaats op basis van ‘rood voor rood’ met inachtneming van provinciaal beleid’.

De BC schrijft over het woningbouwplan: ‘Menigeen denkt dat MeyerBergman een flink deel van het bos er bij trekt. Dat is niet waar. In de tender stond steeds dat ruim 6 hectare bebouwd moest kunnen worden. Het Marechausseeterrein is ongeveer de helft.’ Het is goed te weten dat het bidbook waarmee de MeyerBergman Erfgoed Groep in 2016 de tender instapte uitsluitend bedoeld was voor besloten kring. Wethouder Jansma mag als lid van de beoordelingscommissie met de inhoud bekend zijn geweest, de Baarnse gemeenteraad kende het bidbook niet. Eerst in april 2019 kwam het boekwerk in handen van de raad.

Bij de presentatie van de gunning van het paleis en zijn landgoed aan Made by Holland meldde de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Ronald Plasterk, in een brief aan de Tweede Kamer ondermeer dat er óp het terrein van de voormalige Marechausseekazerne woningen gebouwd zouden worden. Ook bij de eerste presentatie van de plannen van Made by Holland sprak mevrouw Maya Meijer van de MeyerBergman Erfgoed Groep over de bouw van 65 woningen op het betreffende terrein. Nooit kwam naar buiten dat er sprake zou zijn van een veel omvangrijker plangebied. Eerst bij de behandeling van het Ruimtelijk Kader Landgoed Paleis Soestdijk kwam aan het licht dat er een kleine honderd woningen bedacht waren voor een veel groter gebied.

Made by Holland wil dus meer of beter gezegd teveel. Dit geldt ook voor wat men voorheeft met de Parade t.o. het paleis. Daar is o.a. de nieuwbouw van een hotel met 120 kamers gepland. Terecht heeft de gemeenteraad ook bedenkingen geuit tegen zo’n omvangrijk hotel aan de rand van het fraaie en ook kwetsbare Baarnse Bos. Bij het publiek maken van de plannen in 2017 meldde Made by Holland nog dat er een hotelvoorziening zou worden ondergebracht in de daar reeds aanwezige bebouwing én op de eerste verdieping van het paleis. Opvallend genoeg meldt het bidbook nog dat een nieuwbouwhotel bij het paleis uitgesloten moet worden geacht, ‘want dat biedt geen uitzicht op een gezonde exploitatie’.

Eerlijk gezegd, kan ik de ‘verontwaardiging en verwarring’ die blijkbaar is ontstaan in kringen van Made by Holland niet zo goed plaatsen. Men wil gewoonweg teveel. Eerder vergeleek ik de paleiseigenaar met Rupsje Nooitgenoeg. Die vergelijking staat wat mij betreft nog als een huis.

Gelet op de motie van april 2019 en het belang dat GS hecht aan het oude bosgebied langs de Amsterdamsestraatweg zal Made by Holland dus een aantal stappen terug moeten doen. Als men daar niet toe bereid is dan rest er wat mij betreft maar één conclusie: de Rijksoverheid koopt het paleis en landgoed terug van de Meyer Bergman Erfgoed Groep. Het Rijk krijgt dan de schone taak om in samenspraak met belanghebbende partijen, inclusief de Baarnse gemeenteraad, op zoek te gaan naar een partner die bereid en in staat is het paleis en het landgoed op een voor de natuur verantwoorde wijze te beheren. Te denken valt aan een organisatie als Natuurmonumenten. Dat de rijksoverheid hiervoor in de buidel moet tasten is niet meer dan logisch. Gelet op alle woorden die er in Den Haag worden gesproken over het nationale belang van het paleis en landgoed mag dat geen probleem zijn. Daarbij komt dat de monumentale en beschermde gebouwen tegenover het paleis losgekoppeld kunnen worden van de voormalige koninklijke woning om als kostendragers te worden ingezet. Scheelt bovendien een boel geldverslindende veranderingen aan de Amsterdamsestraatweg die het oversteken van voetgangers zouden moeten vergemakkelijken. Als kers op de taart kan het terrein van de voormalige marechausseekazerne overeenkomstig de uitdrukkelijke wens van de voormalige eigenaresse van het landgoed, H.K.H. Prinses Wilhelmina der Nederlanden, later onderschreven door haar dochter prinses Juliana, worden teruggegeven aan de natuur…

Kees Koudstaal,
fractievoorzitter BOP

Bijschrift: Bovenstaande bijdrage is in de vorm van een ingezonden brief op 4 november gestuurd naar de redactie van de Baarnsche Courant. Die is niet overgegaan tot plaatsing daarvan, maar heeft een aantal fragmenten uit de brief verwerkt in een analyse in de krant van 6 november.